آیا دولت بایدن، دولت سوم باراک اوباما می شود؟

آقای روحانی با شعار «هم چرخ سانتریفیوژها بچرخد و هم چرخ اقتصاد» خود را به عنوان منجی ایران در این وضعیت بحرانی معرفی کرد. تلویزیون رژیم صهیونیستی افزود، فروش گنبد آهنین به امارات ممکن است آغازی برای ایجاد یک سامانه دفاعی منطقهای باشد که به تل آویو در مورد هرگونه حمله احتمالی هشدار میدهد.

از آغاز شیوع ویروس تا کنون بیش از 18هزار مورد ابتلا به ویروس و بیش از 1200 قربانی گزارش شده است. از این رو، در شطرنج سیاست بین الملل، توجه به بقا و امنیت ملی باید اولویت نخست هر کشوری باشد.

ما برنامه ریزی کردیم و در این برنامه ریزی، پایداری بدهی دولت یکی از مخالفتهایی که می شد این بود و ما مقاومت می کردیم و می گفتیم اینجا اینجور نیست که هر زمان من اراده کنم بدهی برای آینده ایجاد کنم، بلکه باید ملاحظات پیرامونی را نگاه کنیم. نخست آنکه هیچ پدیدهای بر اثر تصادف ظهور نمیکند و شکلگیری دولت آقای روحانی هم از این قاعده مستثنی نیست.

علاوه بر این حمایت بازیگران مهم حوادث ۸۸ از جمله هاشمی رفسنجانی و محمد خاتمی از روحانی به شکلگیری این پدیده کمک کرد. به این دلیل در کارهای علمی مهمترین کار تبیین شرایط موجود است یعنی اگر شما صورت مسئله را خوب تبیین نکنید در حل مسئله دچار اشتباه میشوید.» (مصاحبه روزنامه ایران با دکتر جهانگیری در ویژهنامه صدمین روز دولت یازدهم؛ معاون اول رئیسجمهور: اعتدالگرایان به اختلافها و نگرانیها پایان دادند.

سپس اختلافات درونی چنان فراگیر شد که از کنترل همه خارج شد و حتی تلاشها و تأکیدات مکرر رهبر معظم انقلاب هم در جلوگیری از تشدید اختلافات مؤثر واقع نشد. از میان زمینههای مؤثر و نزدیک به وقوع پدیده موردنظر تنها به ۴ مورد اشاره میشود. احسان مازندرانی، مدیر مسئول سابق روزنامه فرهیختگان به علت افت فشار ناشی از اعتصاب غذای طولانی مدت به بهداری اوین منتقل شد.

بر اساس این رویکرد کابینه دولت یازدهم با فراخوان «ژنرال»های با تجربه و کارگزاران کهنهکار تشکیل شد. در این مراسم “مهدی شکیبایی” قائم مقام جمعیت دفاع از ملت فلسطین با تاکید بر اهمیت سالروز افتتاح سفارت فلسطین در تاریخ 30 بهمن پیام دکتر زهرا مصطفوی دبیرکل جمعیت دفاع از ملت فلسطین را خطاب به سفیر فلسطین قرائت کرد:«آزادی سرزمین اسلامی فلسطین از اشغال دشمن صهیونیستی نه تنها مطالبه ملت فلسطین بلکه از بعد تکلیف دینی یک مطالبه امتی در سطح دنیای اسلام محسوب می شود.

در سایه آن چه که عنوان داشتید اساسا رویکرد چرخش آمریکا به سمت شرق با هدف مهار چین از زمان ریاست جمهوری باراک اوباما در دستور کار قرار گرفت. آنطور که خودش گفته معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری با ریاست او با حمایت از شرکت های دانش بنیان، حمایت از طرح های کلان محصول محور و با تدوین آیین نامه پسادکتری بستری را برای حمایت و اشتغال فارغ التحصیلان دانشگاهی فراهم کرد.

همه باید بدانند که دشمن ما رژیم صهیونیستی است و اسلحه باید به سمت او نشانه رود. در اینجا به جمله کوتاهی از او اشاره میشود که تلاش کرده تصویر جامعی از گفتمان اعتدال ارائه کند: «اعتدال به معنی ایجاد توازن بین آرمان و واقعیت در مسیر جهت دادن واقعیات به سمت آرمانهاست.» (متن کامل سخنرانی در مراسم معرفی وزرای پیشنهادی به مجلس شورای اسلامی، دوشنبه ۲۱ مرداد ۱۳۹۲) معنای سیاسی این گفتمان در ایران کنونی این است که گفتمانهای سیاسی دیگر در دام افراط و تفریط -و خصوصاً افراطگرایی- افتادهاند.

آقای روحانی در سخنرانیهای مختلف به این مسئله اشاره کرده است: «یکی از مشکلات اساسی جامعه ما افراط بوده و از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی همواره افراطیون، برای کشور مشکل درست کردند و اگرچه ممکن است گاهی در اقدامات خود حسن نیت هم داشتند، اما نتیجه اقداماتشان ایجاد مشکل کرده است.» (رئیسجمهور در دیدارِ مجمع نمایندگان استان گیلان، دوشنبه ۹ دی ۱۳۹۲) گفتمان اعتدال آرمانخواهی را نفی نمیکند بلکه مدعی است: «اعتدال، آرمانخواهی واقعبینانه است».

نویسنده در ادامه با اشاره به اشتباه بودن دستورات نظامی نوشت که دلیل این امر، تاکید بر این مسئله بود که یهودیان تسلیم نمیشوند بلکه به مبارزه تا پای جان ادامه میدهند. برنامه اصلی دولت تدبیر و امید در حوزه سیاست خارجی مذاکره با آمریکا بود.

این برنامه آن قدر برای آقای روحانی و متحدان سیاسیاش اهمیت داشت که بسیاری از مطالبات سیاسی و اجتماعی در حالت تعلیق قرار گرفت. وی با بیان اینکه « بمب های اسرائیل قادر به نفوذ و نابودی تاسیسات هسته ای ایران که در اعماق زمین قرار دارند، نیستند»، می افزاید: نیروی هوایی اسرائیل به اندازه کافی هواپیماهای جنگی بزرگ برای حمل بمبهایی که بتوانند به پناهگاهها و مکانهای مستحکم نفوذ کنند، ندارد بنابراین برای آسیب رساندن به این مکانها، باید با موشکها حمله شود، فرآیندی که ممکن است روزها یا حتی هفتهها طول بکشد.

زمینههای ظهور و شکلگیری دولتهای یازدهم و دوازدهم را میتوان در ابعاد مختلف ازجمله زمینههای اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و تاریخی مورد بررسی قرار داد. سوم آنکه وقوع پدیدههای اجتماعی را کمتر میتوان به عوامل یگانه تقلیل داد. به عبارت دیگر، سیاست خارجی توسط بالاترین مقام یا مرجع سیاست گذاری تعیین میشود و وزارت خارجه به عنوان مشورت دهنده و مجری سیاست خارجی هستند.

با حضور تیم چک و خنثی در محل و بررسی اولیه خودروی سوخته شده، این احتمال مطرح شد که بمب یا دینامیت داخل صندوق عقب خودرو یا زیر آن جاسازی شده که با انفجار آن، خودرو دچار حریق شده است. آقای روحانی در تحلیل جریانهای سیاسی پس از انقلاب اسلامی همواره از دو جریان «تندرو» و «اعتدال» سخن گفته است.

وضع داخل صحن پارلمان به دنبال تنش بین نمایندگان جریان الصدر و چارچوب هماهنگی متشنج شد. افغانستان محاط به خشکه، محصور سنت ها و تعاملات قومي و متأثر از رويکردهاي احساساتي زعامت ها، نسبت عوامل متعدد نه تنها از اين بيش چهار راه تجاري و نقطه وصل تمدنها نمي باشد؛ بلکه مانند جزيره ايست که از سونامي هاي اقتصادي، امنيتي، سياسي منطقه و جهان تلفات و خسارات زيادي را متحمل شده و امواج آن سواحل جغرافياي ملي و حاکميتي آنرا چندين بار زير آب کرده و يا تغيير شکل داده است.

وزیر امور خارجه ستاره و مهره کلیدی تیم آقای روحانی و سیاست خارجی نقطه امید و تمرکز آنها است. اتخاذ سیاست قدرت هوشمند مبتنی بر طرحهای ابتکاری بود که شامل کاربست نیروی نظامی(تهدید به حمله)، دیپلماتیک(تداوم مذّاکره)، فشار اقتصادی(تحریم ها)، ارتباطات و اطلاعات(راهبرد جنگ سایبری)و جنگ ژئواکونومیک( ممانعت از سرمایه گذاری شرکت ها و کشورها در زمینه های نفتی و گازی در ایران)، که بطور همزمان بر علیه جمهوری اسلامی بکار گرفته شدند.

همزمان پس از فروکش کردن این بحران، اختلافات درون دولت و اختلافات میان دولت و حامیان سیاسیاش آغاز شد. پس از سال ۱۳۹۰ تحریمها علیه ایران تشدید شد و علاوه بر تنشهای سیاسی، نوسانات اقتصادی هم آغاز شد. یعنی همه که میگوئیم، شاید بخش عمدهای از این ظرفیت هنوز بر زمین مانده است.

اسحاق جهانگیری معاون اول رئیسجمهور در تبیین مفهوم اعتدال، «پشتوانه علمی و تجربی» در تصمیمات اجرایی را هم از مظاهر گفتمان اعتدال میداند: «در بخش سیاسی هم شاخصه رفتارها اعتدال است.

یعنی از هرگونه افراط و تفریط پرهیز شده و با اعتدال کارها پیش رود. حسن روحانی پس از پیروزی در انتخابات سال ۱۳۹۲ در سخنرانیهای مختلف تلاش کرد گفتمان اعتدال را تبیین کند. ابژه ی بیگانه یعنی غرب و به خصوص امریکا به موجودی دیو سرشت و اهریمن صفت تبدیل شده بود که روح ایرانی را مسخ کرده است.مولفه های محیطی و ایدئولوژی ایران ایجاب می کرد که غرب ستیزی به عنوان هنجارهای واقعی جمهوری اسلامی تلقی گردد گروه­های سیاسی متنوعی که در دوران بعد از پیروزی انقلاب در صحنه سیاسی کشورظهور یافتند، دارای گرایشات غرب ستیز بودند.

شاید بتوان گفت که این نوع صفآرایی کشورهای اروپایی به نفع ایران – آن هم در مقابل آمریکا – در تاریخ معاصر بیسابقه بوده است. در سال های 90 و 91 رتبه جهانی ایران به ترتیب به هفتم و پنجم جهانی ارتقا پیدا کرد. این ها در واقع تعاریف کلاسیک از مفهومی انتزاعی به نام “سیاست خارجی” است.