تشکیل اتاق فکر سیاست خارجی از سوی وزیر امور خارجه – تابناک

معنا و مفهوم این اهمیت آن است که بخش قابل توجهی از حوزه منافع و امنیت ملی آمریکا مربوط به خاورمیانه می باشد.در این ارتباط، با پیروزی اوباما در نوامبر 2008 رویکرد جدیدی از سوی آمریکا در قبال خاورمیانه تعریف شد. اینها تصمیماتی است که دیگر به روحانی و اینکه هرکس در گذشته چه کرده، مربوط نمیشود. با عنایت به موضوع، پژوهش حاضر عهده دار پاسخ به این پرسش است که: سیاست و راهبرد دولت اوباما و ترامپ در قبال خاورمیانه دارای چه سمت سوهایی بوده است؟

این مسئله منجر به فاصله گیری معنا دار واشنگتن از خاورمیانه به ویژه واگرایی با محافل عربی و تل آویو شد. پیشتر سخنگوی این گروه یهودی در انگلیس گفته بود: از آنچه در فلسطین اشغالی به نام یهودیان، تورات و خداوند رخ میدهد شرمسار هستیم و به فلسطینیان توصیه میکنیم دست از مقاومت برندارند و به جنگ با صهیونیستها ادامه دهند چون سرانجام فلسطین آزاد خواهد شد.

و در واقع دیپلماسی عمومی ایالات متحده امریکا در همین چارچوب قابل تفسیر است چرا که عدم تقارن و جریان نابرابر وعدم صداقت را میتوان در مصادیق آن مشاهده کرد و این تئوری چهارچوبی برای آزمون عملکرد دیپلماسی ایالات متحده در رابطه با ایران عرضه میکند. پیشینه عملکرد دیپلماسی عمومی آمریکا نشانگر آنست که اگرچه این روش دیپلماسی عمومی لزوما اغواگرانه و غیرصادقانه است وتعهدی هم به حقیقت ندارد از آن روست که با دیدگاه “هدف وسیله را توجیه میکند” دستگاه دیپلماسی عمومی آمریکا هرگونه استفاده از دروغ و اطلاعات فریبکارانه (تبلیغات سیاسی سیاه) و پنهان کاری درباره منبع پیام هایش(تبلیغات سیاسی خاکستری) را مجاز میشمارد.در مواقعی هم به استفاده گزینشی از واقعیات (تبلیغات سیاسی سفید) استفاده مینماید(Ellul, 1965:78).البته این نوع تبلیغات در تاریخ دیپلماسی عمومی آمریکا به کرات مشاهده شده است که از جمله موارد آشکار آن کودتای مرداد 1332 بود.

در آخرین موج کرونا این تعداد دو برابر بود. مارک روبیو در هنگام معرفی این طرح به صراحت گفته است: دولت آمریکا نباید با تروریست ها وارد مذاکره و کسب و کار شود و در ازای آزادی شهروندان آمرکایی به آنها باج دهد. سناتورهای جمهوری خواه گفته بودند، پس از این تعطیلات موضوع باج دهی دولت اوباما به ایران را برای آزاد کردن زندانیان آمریکایی پیگیری خواهند کرد؛ اتهامی که البته باراک اوباما بارها آن را رد کرد.

اگرچه این اصطلاح سالها قبل از 1965 بارها در محافل اروپایی و آمریکایی استفاده شده بود اما استفاده از آن برای اولین بار به ادموند گولیون در سال 1965 نسبت داده می شود و از آن پس اکثر فعالیت های فرهنگی و سیاسی کشورهای اروپایی و آمریکایی که در ورای مرزهای آنها صورت می گیرد به این نام اطلاق می شود.درمیان اصطلاحات مختلف اصطلاح دیپلماسی عمومی در مفهوم امریکایی خود به گونه ای فراگیر شامل هردوگونه دیپلماسی فرهنگی و ارتباطی بوده وبه کاربرد ابزارهای بین فرهنگی و ارتباطات بین المللی در سیاست خارجی معطوف می شود(حسام الدین آشنا، 1390:7). در همین رابطه ازنظرسازمانی مارتین منینگ کتابدار ارشد اسناد دیپلماسی عمومی وزارت امورخارجه آمریکا تصریح میکند که دیپلماسی عمومی شامل برنامه های مرتبط با انتشار کتاب و تشکیل کتابخانه ها، پخش رادیو تلویزیونی بین المللی، برنامه های مبادلات آموزشی و فرهنگی، آموزش زبان، نمایشگاه وجشنواره های هنری و اعزام هنرمندان نمایشی و اجرایی به خارج از کشور است .

کودتای سازمان داده شده سیا در ایران علیه دولت مصدق از مصادیق بارز این نوع عملیات می باشد. وزارت امور خارجه که مسئول دیپلماسی است و بیشترین تلاش ها را در عرصه خارجی دارد، به دیپلماسی عمومی نه به عنوان ابزار گفتگو بلکه به عنوان عملی یک جانبه و کاملا یکسویه نگاه میکند و درواقع این آمریکاست که جهان را مخاطب ارزشها و ایده های خود قرار داده است(Holtzman, 2003:14).امروزه دولت امریکا ایستگاههای زیر را نیز تأمین مالی میکند: رادیوفردا (برایایران)، رادیو/TVمارتی (برایکوبا)، رادیوآسیای آزاد، و تلویزیون الحره و رادیو ساوا (هر دو برای کشورهای عربی).

تبلیغات کنندگان حامی نظام امپریالیستی از رسانه های مختلف غربی و عربی که تحت حمایت ایالات متحده فعالیت می کنند، آشکارا تلاش های ایران در مبارزه با شیوع ویروس را زیر سوال می برند و این در حالی است که دولت ترامپ خود در تامین کیت های آزمایش ویروس دو هفته تاخیر داشت.

اما جمهوری خواهان بر این باورند که این 400 میلیون دلار باید بابت غرامت فعالیت های به گفته آنها تروریستی ایران به خانواده قربانیان این فعالیت ها تعلق بگیرد؛ مصوبه ای که روز گذشته این جمهوری خواهان در کنگره معرفی کرده اند، پرداخت هر گونه وجه دیگر به ایران را تا زمانی که تهران اقدام به بازگرداندن این 1.7 میلیارد دلار به خانواده قربانیان تروریسم نکند، ممنوع خواهد کرد.

برای نمونه صنعت بزرگ داروی ایران با مشکل واردات مواد اولیه ضروری روبرو است، به علاوه به نظر میرسد ورشکستگی شرکتها رو به افزایش است و این در حالی است که برخی از کارخانه ها فقط با نصف ظرفیت خود به فعالیت ادامه میدهند. با اینکه در هفته­های اولیه خیزش­ها، اکثریت نهادهای سیاسی واشنگتن معتقد به ماندن مبارک در قدرت بودند، از حوادث روز خشم به بعد دولت سعی کرد به طور سراسیمه حوادث روز را دریابد و حداقل شروع به تطبیق سیاست­هایش با حوادث کند.

400 میلیون اولیه از طریق بانک های مرکزی هلند و سوییس به ارزهای دیگری به غیر از دلار تبدیل و به ایران منتقل شده است. این دیپلمات پیشین کشورمان در بخش دیگری از صحبتهای خود با طرح این ادعا که در طول هشت سال گذشته هیچگونه برنامهریزی در کشور برای کار با همسایگان صورت نگرفته است، خاطرنشان کرد: هفته گذشته یک نشست با موضوع همسایگان برگزار شد و در آن نشست تصمیمات خوبی برای تعامل با همسایگان گرفته شد.

شایان توجه است که هردوی اینها با هدف چیرگی وسیلهای دنبال میشوند و کنشگر قصد دارد بر روی کنشهای دیگری (دراستراتژیک) و یا طبیعت (درابزاری) نفوذ و کنترل داشته باشد. کلمه «پیشرفت» ابعاد وسیعی دارد که قابل رصد در عرصههای گوناگون اعم از علوم انسانی، اجتماعی، اقتصادی و سایر بخشها است.

شخصی به نام Bernheimer، در این رابطه میگوید: تلآویو تبدیل به یک مرکز فساد بزرگ شده است. اول.کنش وسیلهای (ابزاری): کنش وسیلهای به کنشگر واحدی اشاره دارد که به گونهای معقولانه و حسابگرانه مناسبتترین وسایل را برای رسیدن به یک هدف برمیگزیند.

ایالات متحده آمریکا در سیاست خارجی خود در رابطه با جمهوری اسلامی ایران از ابزار دیپلماسی عمومی به صورت “راهبردی” استفاده مینماید، چرا که عواملی نظیر عدم وجود رابطه دیپلماتیک سنتی بین دو کشور و اهمیت بالای افکار عمومی مردم بطور عام و مردم ایران بطور خاص،اقتضای بهره برداری از این ابزار جدید را دارد .ایالات متحده با مخاطب قرار دادن افکار عمومی مردم ایران و ارتباط مستقیم با مخاطب عام درنظر دارد تا زمینه اعمال و اجرای سیاست های مطلوب را در چارچوب حاکمیت جمهوری اسلامی ایران فراهم سازد.آمریکا در رابطه با جمهوری اسلامی ایران از همه ی امکانات موجود در عرصه دیپلماسی عمومی بهره می برد و از آن جمله می توان به فضای سایبری اشاره داشت.

تئوری کنش ارتباطی پیش زمینه اخلاقی برای ارزیابی تلاشهای دیپلماسی عمومی جاری ایالات متحده که به سوی جمهوری اسلامی ایران نشانه رفته است، ارائه میکند. اوباما در این خصوص گفته است، بایدن «باری که ما زمین گذاشتیم برمیدارد و پیش میرود». این دلیلی است که چرا نظامیان ما در آنجا حضور دارند. «داون سلاک» سخنگوی وزارت خزانه داری در این باره گفته است: پرداخت این وجوه به ایران در قالب وجه نقد به ارزهایی به غیر از دلار آمریکا ضرورتی بود که بر اساس تلاش ها و اثرات چندین سال تحریم سازمان یافته برای منزوی کردن ایران در سیستم مالی بین الملل ایجاب شده است.

اینها بیاخلاقیهایی بود که در زمان دولت آقای روحانی انجام شد. اولين دوره چهار ساله محمود احمدينژاد را ميتوان به دوره تغيير بسياري از مناسبات جاري دولت و زمان ثبت بسياري از «ترينها» در تاريخ سياسي ايران ناميد.